Ô ĂN QUAN – TRÒ CHƠI DÂN GIAN “BẤT DIỆT” CỦA TUỔI THƠ.

Mày ơi, đi nhặt sỏi nào

Búp măng chúm chím thả vào ô quan

Bao nhiêu lối dọc, đường ngang

Lính hèn áo đỏ, quan sang lọng hồng

Ô ăn quan không biết tự bao giờ đã trở thành trò chơi thân thuộc của bao thế hệ dân tộc Việt Nam. Đây không chỉ là một trò chơi dân gian, đây còn là một dòng chảy ký ức lúc nào cũng tràn đầy trong lồng ngực con dân Việt Nam. Để một lúc đó, chỉ cần chạm nhẹ, dòng chảy ấy sẽ trào dâng như một con sông lớn đưa ta đến biển sâu ký ức.

Contents

Trò chơi Ô ăn quan là gì?

Ô ăn quan (ăn quan) là một trò chơi dân gian phổ biến trong trẻ em Việt Nam. Đây là một trò chơi mang tính chiến thuật, thường được chơi bởi hai, ba người trở lên.. Trò chơi này có thể sử dụng các vật liệu đa dạng và dễ dàng tìm thấy để chuẩn bị cho trò chơi.

Nguồn gốc của trò Ô ăn quan

Trò chơi ô ăn quan có nguồn gốc từ miền lục địa châu Phi, đặc biệt là vùng đông và nam châu Phi. Tại đây, trò chơi được gọi là Awale, có nghĩa là “túi hạt”. Từ Awale, tên gọi ô ăn quan đã được hình thành. Không biết đã xuất hiện từ bao giờ nhưng ô ăn quan từ lâu đã trở thành một trò chơi phổ biến của người Kinh và đặc biệt là với những bé gái. Đây không đơn thuần là một trò chơi để giải trí mà còn là một trò chơi mang tính chiến thuật cao. Trò chơi mang ý nghĩa về toán học trong một tác phẩm bàn về các phép tính trong trò chơi ô ăn quan của Trạng nguyên Mạc Hiển Tích.

Chơi Ô ăn quan cần những gì?

  • Bàn chơi:

Bạn có thể kẻ bàn chơi hình chữ nhật rồi chia thành mười ô vuông. Mỗi bên có 5 ô đối xứng nhau trên một mặt bằng tương đối phẳng. Ở hai cạnh ngắn nhất, kẻ hai ô hình bán nguyệt hoặc hình vòng cung hướng ra phía ngoài. Các ô hình vuông được gọi là ô dân, 2 ô vòng cung được gọi là ô quan.

  • Quân chơi:

Gồm hai loại quandân, các quân này bạn có thể sử dụng các viên sỏi, đá. Ngoài ra có thể sử dụng các hạt có kích thước vừa phải thuận tiện cầm nắm nhiều quân . Quân quan phải lớn hơn đáng kể so với quân dân để dễ dàng phân biệt với nhau. Số lượng quân dân có thể là tùy theo luật chơi nhưng phổ biến nhất là 50 quân dân, và số lượng quân quan luôn là 2.

  • Bố trí quân chơi:

Quan được đặt trong hai ô hình bán nguyệt hoặc cánh cung, mỗi ô một quan. Quân dân được bố trí vào các ô vuông với số quân đều nhau, mỗi ô 5 dân.

  • Người chơi:

Thường có hai người chơi, mỗi người một phía cạnh dài hơn của chữ nhật. Người chơi chỉ kiểm soát những ô bến phía của mình.

Cách chơi ô ăn quan

  • Để giành quyền đi trước phải oẳn tù tì xem ai thắng. 
  • Người thứ nhất đi quan với nắm sỏi trong ô vuông nhỏ tùy vào người chơi chọn ô. Sỏi được rãi đều chung quanh từng viên một, theo chiều kim đồng hồ vào từng ô . Khi đến hòn sỏi cuối cùng ta bắt lấy ô bên cạnh và cứ thế tiếp tục đi quan . 
  • Cho đến lúc nào viên sỏi cuối cùng được dừng cách khoảng là một ô trống, như thế là ta chặp ô trống bắt lấy phần sỏi trong ô bên cạnh để nhặt ra ngoài. Vậy là những viên sỏi đó đã thuộc về người chơi, và người đối diện mới được bắt đầu. 
  • Đến lượt đối phương đi quan cũng như người đầu tiên. Cả hai thay phiên nhau đi quan cho đến khi nào nhặt được phần ô quan lớn và lấy được hết phần của đối phương. Như thế người đối diện đã thua hết quan.
  •  Hết quan – tàn dân – thu quân – kéo về. Hết ván, bày lại như cũ, ai thiếu phải vay của bên kia. Tính thắng thua theo nợ các viên sỏi. Quan ăn 10 viên sỏi.

Đứa trẻ nào khôn ngoan, tính toán chọn ô cất quân mà chén được ô quan đầu tiên là thắng. Bao giờ ô quan cũng có số quân lớn. Lối chơi như thế tưởng như sẽ kéo dài mãi vì để tạo ra được một ô trống trước ô quan không phải chuyện dễ. Vả lại số quân trong tất cả các ô cộng lại là 50, đâu có ít. Vậy mà cũng chỉ vài chục phút, có khi mươi phút đã kết thúc ván chơi nếu biết tính toán chọn ô ruộng để cất quân.

Trò chơi ô ăn quan không chỉ là một trò chơi dân gian đơn thuần, mà còn là một nét đẹp truyền thống văn hóa của dân tộc. Hy vọng bài viết này đã giúp bạn hiểu hơn về trò chơi ô ăn quan cũng như một phần văn hóa Việt. Nếu bạn có bất kỳ câu hỏi nào, hãy để lại dưới đây để Topdanagcity có thể giúp bạn.

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *